Dưới đây là những trường hợp cụ thể khi Elon Musk suýt phá sản hoặc đã phá sản và cách ông giải quyết từng tình huống khó khăn:
1. Tesla – 2008: Nguy cơ phá sản trong cuộc khủng hoảng tài chính
Vấn đề:
Vào năm 2008, Tesla đang gặp khủng hoảng tài chính trầm trọng. Công ty đã chi tiêu quá nhiều cho việc phát triển công nghệ xe điện, trong khi doanh thu lại không đủ để duy trì hoạt động. Cùng lúc đó, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu khiến nhà đầu tư e dè, và Tesla phải đối mặt với nguy cơ phá sản.
Giải pháp của Elon Musk:
- Đầu tư tiền cá nhân: Musk đã quyết định sử dụng toàn bộ số tiền cá nhân của mình để cứu Tesla. Sau khi bán phần lớn cổ phần của mình trong PayPal (hơn 180 triệu USD), ông đã đầu tư vào Tesla để duy trì hoạt động. Ông đã dồn tất cả vào việc phát triển mẫu xe Model S và các công nghệ tiên tiến của Tesla.
- Tìm nguồn tài trợ từ chính phủ: Musk và Tesla đã thành công trong việc huy động vốn từ chính phủ Mỹ dưới dạng các khoản vay trợ cấp. Vào cuối năm 2008, Tesla đã nhận được một khoản vay 465 triệu USD từ Bộ Năng lượng Mỹ, giúp công ty vượt qua giai đoạn khó khăn này.
- Cắt giảm chi phí và tối ưu hóa quy trình: Musk cũng đã yêu cầu đội ngũ Tesla làm việc hiệu quả hơn, cắt giảm các chi phí không cần thiết, đồng thời tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm chi phí xe. Điều này giúp Tesla duy trì dòng tiền và tiếp tục tồn tại trong một thị trường đầy bất ổn.
2. SpaceX – 2008: Thử thách với các vụ phóng thất bại
Vấn đề:
SpaceX, công ty không gian mà Musk sáng lập, đã gặp phải thất bại nặng nề trong những lần phóng tên lửa đầu tiên. Vào năm 2008, ba vụ phóng tên lửa Falcon 1 của SpaceX đã thất bại, điều này gần như khiến công ty phá sản vì mất hàng triệu USD và không thể huy động được nguồn vốn mới.
Giải pháp của Elon Musk:
- Lần cuối cùng “đặt cược” vào một vụ phóng: Musk đã quyết định sử dụng toàn bộ số tiền còn lại từ việc bán cổ phần của mình trong PayPal để thực hiện một vụ phóng Falcon 1 thứ tư vào cuối năm 2008. Nếu vụ phóng này không thành công, SpaceX sẽ không thể tiếp tục tồn tại.
- Vụ phóng thành công và hợp đồng với NASA: Vụ phóng cuối cùng đã thành công, và điều này đã giúp SpaceX giành được một hợp đồng lớn với NASA để cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa cho trạm không gian quốc tế (ISS). Hợp đồng này không chỉ cứu sống SpaceX mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho công ty phát triển lâu dài.
- Huy động vốn từ các nhà đầu tư: Sau khi thành công trong việc ký kết hợp đồng với NASA, Musk đã có thể thu hút được các nhà đầu tư khác vào SpaceX, điều này giúp công ty vượt qua những khó khăn tài chính và tiếp tục phát triển.
3. Tesla – 2013: Nguy cơ phá sản lần nữa
Vấn đề:
Vào năm 2013, Tesla lại phải đối mặt với nguy cơ phá sản do công ty vẫn chưa đạt được mức doanh thu ổn định để duy trì hoạt động. Model S, mẫu xe chủ lực của Tesla, đã gặp nhiều vấn đề trong sản xuất và giao hàng, đồng thời chi phí phát triển quá cao trong khi thị trường xe điện còn chưa phát triển mạnh.
Giải pháp của Elon Musk:
- Chuyển sang sản xuất xe tự động: Musk đã quyết định thay đổi chiến lược và tập trung vào sản xuất xe tự động và cải tiến quy trình sản xuất. Công ty đã đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển phần mềm và phần cứng để tạo ra hệ thống lái tự động cho xe Model S, giúp tạo ra sự khác biệt cho Tesla so với các đối thủ.
- Mở rộng mạng lưới siêu sạc: Tesla cũng triển khai mạng lưới trạm sạc điện (Supercharger) để tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ cho xe điện. Điều này không chỉ giải quyết vấn đề tầm xa của xe điện mà còn giúp khách hàng cảm thấy an tâm hơn khi sử dụng xe điện.
- Gói vay ưu đãi từ chính phủ và nhà đầu tư: Musk đã thương lượng với chính phủ và các nhà đầu tư để có được các khoản vay với điều kiện có lợi cho công ty. Điều này giúp Tesla tiếp tục tồn tại và có tiền để tiếp tục cải tiến sản phẩm và mở rộng quy mô sản xuất.
4. Tesla và SpaceX – 2018: Khủng hoảng tài chính và căng thẳng với các nhà đầu tư
Vấn đề:
Năm 2018 là một năm rất khó khăn đối với Elon Musk, khi Tesla đối mặt với khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, trong khi SpaceX cũng gặp khó khăn trong việc duy trì các hợp đồng lớn. Musk đã phải đối mặt với căng thẳng từ các nhà đầu tư, báo chí và chính phủ, khi Tesla gặp vấn đề về sản xuất Model 3 và chưa đạt được kỳ vọng lợi nhuận.

Giải pháp của Elon Musk:
- Tập trung vào việc giải quyết vấn đề sản xuất Model 3: Musk đã trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất và giải quyết các vấn đề kỹ thuật của Model 3, giúp tăng tốc quá trình sản xuất và giảm thiểu các lỗi sản xuất. Ông đã làm việc liên tục 100 giờ mỗi tuần và đưa ra các giải pháp để đẩy nhanh dòng sản phẩm.
- Mở rộng các nhà máy và cải tiến quy trình sản xuất: Musk cũng đã mở rộng các nhà máy của Tesla và tối ưu hóa các dây chuyền sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng, giúp giảm thiểu chi phí và tăng sản lượng.
- Tạo dựng niềm tin và duy trì sự kiên định: Dù gặp phải nhiều sự chỉ trích và áp lực, Musk đã giữ vững niềm tin vào chiến lược của mình. Ông khẳng định rằng Tesla và SpaceX sẽ thành công và tiếp tục duy trì cam kết của mình với các nhà đầu tư và khách hàng.

5. Bài học và Kết luận:
Trong mỗi giai đoạn khó khăn, Elon Musk đều thể hiện sự kiên trì, sáng tạo và khả năng lãnh đạo mạnh mẽ. Các quyết định mạo hiểm như đầu tư tiền của cá nhân, ký kết các hợp đồng quan trọng, tối ưu hóa sản xuất và duy trì sự kiên định vào tầm nhìn dài hạn đã giúp ông vượt qua được những thử thách lớn và đưa Tesla, SpaceX trở thành những công ty hàng đầu thế giới ngày nay.
Musk đã chứng minh rằng, trong thế giới khởi nghiệp đầy rủi ro, thành công không đến từ việc tránh thất bại mà là khả năng đứng dậy sau thất bại và tiếp tục kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình.
Tony Thái
